Blockchain hoạt động như thế nào?

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ở mức khái niệm cơ chế hoạt động của Blockchain, những hướng dẫn đi sâu về kỹ thuật sẽ được đề cập ở những bài viết tiếp theo.

Như đã đề cập trong những bài viết trước, Blockchain là 1 CSDL phân tán, dữ liệu bên trong mạng lưới sẽ được lưu trữ tại tất cả các máy tính (node) bên trong mạng lưới.

  • Bên trong mạng lưới Blockchain, tại cùng 1 thời điểm sẽ có nhiều giao dịch được diễn ra.
  • Mỗi khi 1 giao dịch xuất hiện, giao dịch này được gửi tới mọi người trong mạng lưới để kiểm nhận. Vì mạng lưới mở và mọi người đều có 1 bản hồ sơ, họ có thể truy nguyên toàn bộ giao dịch, các thành viên có thể kiểm tra được rằng giao dịch đó có hợp lệ hay không.
  • Đại đa số thành viên trong mạng lưới cần đồng thuận rằng 1 giao dịch hợp lệ để giao dịch diễn ra, khái niệm này được gọi là Đồng Thuận Phân Tán.
  • Đối với nhiều Blockchain, ngưỡng đồng thuận là hơn 50%, nếu có trên 50% thành viên trong mạng lưới đồng thuận rằng 1 giao dịch là hợp lệ, giao dịch đó được công nhận là hợp lệ.
  • Rủi ro và nguy hiểm tiềm tàng khi hơn 50% thành viên trong mạng lưới chấp nhận 1 giao dịch không hợp lệ được gọi là Tấn công quá bán.
  • Khi 1 giao dịch được xử lý và công nhận là hợp lệ, nó sẽ được tập hợp lại với những giao dịch khác rồi được bổ sung vào khối mới.
  • Khối mới này được đưa vào “phía trên” khối trước đó bằng cách thêm chỉ dẫn đến khối trước đó, liên kết chúng với nhau.
    Chẳng hạn:
    Khối 10 liên kết với khối 9
    Khối 9 liên kết với khối 8
    Khối 8 liên kết với khối 7
    .v.v…
  • Bằng cách liên kết các khối này lại với nhau, 1 chuỗi (chain) các khối (block) được tạo ra, vì thế có tên là “Blockchain”. Mỗi khối mới đều chỉ dẫn đến khối trước đó, khối đó lại dẫn tới khối trước nữa, và cứ thế ngược về khối đầu tiên (khối nguyên thủy).
  • Ngay khi một khối các giao dịch được thêm vào Blockchain, rất khó để thay đổi. Mỗi khối thêm vào phía trên khối trước đó là một xác nhận giao dịch không đổi. Càng nhiều khối được đưa vào, càng khó thay đổi cho đến khi không thể thay đổi được nữa. Nếu 1 ai đó muốn thay đổi 1 giao dịch, họ sẽ phải thay đổi toàn bộ các khối trước và sau khối đó. Mạng lưới Bitcoin ước tính rằng sau khi 6 khối được bổ sung vào trên một khối, sẽ không thể thay đổi bất kỳ 1 giao dịch nào trong khối đó vì không đủ công suất tính toán cần thiết để thực hiện thay đổi.
  • Để kiểm nhận 1 giao dịch và đưa vào Blockchain, các máy tính trong mạng lưới phải giải được mảnh ghép liên quan đến khối kế tiếp để được phép đưa khối vào Blockchain, mảnh ghép này được gọi là Bằng Chứng Xử Lý.
  • Máy tính đầu tiên tìm ra đúng mảnh ghép có thể thêm 1 giao dịch vào 1 khối, sau đó thêm khối giao dịch đó vào Blockchain. Người giải được mảnh ghép và đưa được khối vào chuỗi sẽ nhận được phần thưởng, thường được trả bằng tiền ảo hoặc mã xác nhận dùng trong mạng lưới đó, quá trình này được gọi là khai thác.
  • Bằng chứng xử lý là mảnh kép toán học rất khó giải đáp nhưng rất dễ xác minh thành quả sau khi xử lý xong. Hãy coi đó là khóa mật mã. Để thêm 1 khối mới vào chuỗi và nhận được phần thưởng, bạn phải tìm ra mật mã cho khóa.
  • Bạn chỉ có thể tìm ra mật mã cho khóa này bằng cách ước đoán các số. Mọi người trong mạng lưới phỏng đoán ngẫu nhiên số khóa mật mã. Người đầu tiên tìm ra mã số sẽ nhận được một phần thưởng và có thể thêm 1 khối vào Blockchain.
  • Ngay khi mật mã của khóa được giải, những người khác trong mạng lưới có thể dễ dàng đưa mã số đó vào khóa để xác nhận rằng mã số mở được khóa.

Kết luận:

Chúng ta đã lần lượt đi qua được các bước hoạt động của 1 mạng lưới Blockchain, qua đó thấy được bức tranh khái quát về  cơ chế hoạt động của Blockchain. Ở các bài viết tiếp theo, chúng ta sẽ tiếp tục đi sâu vào các khái niệm quan trọng của Blockchain.

Leave a Reply