Phát âm chuẩn

Phát âm chuẩn, và cao hơn là nói ngoại ngữ chuẩn là mục tiêu và cũng là ác mộng của những người học ngoại ngữ. Chúng ta dành phần lớn quỹ thời gian trong việc học ngoại ngữ của bản thân để làm sao có thể phát âm giống với người bản xứ nhất. Và chúng ta gọi việc phát âm giống với người bản xứ bằng 1 cụm từ đang hot hiện nay – “phát âm chuẩn”.

Là một người đã học 2 ngoại ngữ, và trong tương lai còn muốn học thêm nhiều ngoại ngữ khác, tôi hoàn toàn đồng ý và ủng hộ việc cần phải phát âm, phải nói, và sử dụng ngoại ngữ thật chuẩn. Nhưng, thế nào là chuẩn? Và làm thế nào để biết ngoại ngữ của ta có chuẩn hay không?

Thế nào là chuẩn?

Phần lớn những người học ngoại ngữ chúng ta xem việc nói ngoại ngữ chuẩn là phải nói như người bản địa, hay đúng hơn là những người đang sử  dụng ngôn ngữ mà chúng ta học làm tiếng mẹ đẻ. Thế nhưng câu hỏi đặt ra ở đây là tôi phải nói giống ai trong số những người đó. Lấy ví dụ với tiếng Anh, hiện trên thế giới có khoảng 527 triệu người đang nói tiếng Anh như là tiếng mẹ đẻ, vậy tôi phải nói giống ông Peter nào, hay bà Mary nào trong số 527 triệu người kia. Thử với 1 ngôn ngữ khác, tiếng Trung là ngôn ngữ được nhiều người sử dụng nhất trên thế giới (1.39 tỉ người), vậy muốn nói tiếng Trung chuẩn, tôi cần phải nói giống ai trong số 1.39 tỉ người kia. Ngay cả với tiếng mẹ đẻ của chúng ta – tiếng Việt, ai trong số 92.7 triệu người đang sống trên đất nước hình chữ S này dám nhận rằng mình đang nói tiếng Việt chuẩn.

Và còn 1 khía cạnh quan trọng khác của ngôn ngữ, đó là tính vùng miền. Tiếng Việt ở Hà Nội khác với tiếng Việt ở TP Hồ Chí Minh, và cũng khác với các tỉnh miền Trung, vậy vùng miền nào đang nói tiếng Việt chuẩn? Cùng nói tiếng Nhật, nhưng phát âm của vùng Kansai khác với các vùng miền khác của nước Nhật. Câu chuyện cũng tương tự với các ngôn ngữ khác, vậy ai đang nói chuẩn tiếng mẹ đẻ của mình.

Phải chăng không có ai đang nói chuẩn tiếng mẹ đẻ của mình? Hay phải chăng là tất cả chúng ta đang nói “chuẩn” tiếng mẹ đẻ của mình theo cách riêng của mỗi người.

Ngôn ngữ là phương tiện để chúng ta  truyền đạt thông điệp của mình đến người khác. Mục đích quan trọng nhất của nó là làm cho người hiểu người, việc chúng ta có thể làm cho người khác hiểu đúng nội dung mình muốn nói chính là chúng ta đang sử dụng chuẩn ngôn ngữ của mình. Với ngoại ngữ cũng vậy, nếu bạn giao tiếp với người nước ngoài, nếu họ hiểu được điều bạn nói, vậy là bạn đang nói ngoại ngữ chuẩn.

Vậy chuẩn không phải là nói giống ai, mà chuẩn là làm cho ai hiểu mình. Chuẩn phải gắn liền với từng hoàn cảnh, đối tượng cụ thể, không chỉ có 1 chuẩn, mà sẽ có rất nhiều chuẩn, chuẩn cái gì, chuẩn với ai, chuẩn ở đâu.

Làm sao để biết rằng ngoại ngữ của ta đang chuẩn?

“Tôi phải nói giống người khác”

Hãy vướt bỏ ngay cái suy nghĩ phải phát âm, phải nói giống 1 ai đó, chúng ta là những cá nhân độc lập trong xã hội, việc ta cần làm là nói để người khác hiểu, chứ không phải nói giống 1 ai đó. Khi bạn vẫn còn bị ám ảnh bởi việc phải nói giống người khác, bạn mãi là kẻ học phát âm, chưa phải là người học ngoại ngữ.

Luôn lắng nghe, và đón nhận phản hồi của người nghe dành cho bạn, qua đó bạn biết được rằng mình có đang sử dụng ngoại ngữ chuẩn hay không? Luôn không ngừng học hỏi, cải thiện kỹ năng ngoại ngữ của mình, và đừng bao giờ dừng quá trình này lại.

“Tôi có chứng chỉ quốc tế, chứng tỏ ngoại ngữ của tôi là chuẩn?”

Đây là suy nghĩ thứ 2 mà bạn cần loại bỏ trên con đường học ngoại ngữ của mình, ngôn ngữ là cái hồn của một quốc gia, một dân tộc, một nền văn hoá. Một cuộc thi gói gọn trong vài tiếng đồng hồ không thể gói gọn những điều này. Tóm lại, bằng cấp chỉ có giá trị tham khảo. Quá trình học thi lấy bằng, lấy chứng chỉ chỉ mới là giai đoạn chuẩn bị, sau khi đã lấy được 1 chứng chỉ, bằng cấp ngoại ngữ nào đó, quá trình học ngoại ngữ của bạn mới thực sự bắt đầu.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.