Cách vượt qua nỗi sợ thay đổi

※ Nội dung của bài viết này là những suy nghĩ và đánh giá chủ quan của người viết, có thể chúng không phù hợp với bạn, nhưng tôi hi vọng rằng những ý kiến của mình sẽ giúp được bạn phần nào.

Đa số chúng ta đều sợ sự thay đổi. Trước 1 sự thay đổi nào đó, trong đầu chúng ta luôn xuất hiện hàng loạt câu hỏi, sự nghi ngờ, và theo đó là ý nghĩ muốn từ bỏ, trốn tránh. Tâm trí của bạn tự nó sẽ vẽ ra hàng loạt viễn cảnh “không mấy sáng sủa” gì, và nếu không biết cách tự thoát ra khỏi cái “hố đen” này, thì chúng sẽ khiến cho bạn cảm thấy như sự thay đổi này là 1 sai lầm, và trốn tránh là cách tốt nhất để giải quyết việc này.

Vì sao chúng ta sợ thay đổi?

Việc sợ thay đổi bản thân nó không phải là 1 khiếm khuyết hay là một tội lỗi gì ghê gớm. Trái lại, nó là 1 phần tính cách của mỗi con người chúng ta. Bạn không cần phải tự trách bản thân và đừng nghĩ rằng mình là 1 kẻ yếu đuối.
Việc ngại thay đổi là “đặc sản” của quá trình tiến hóa của con người. Trước khi làm chủ được thiên nhiên, tổ tiên của chúng ta phải chiến đấu và chống chọi với rất nhiều môi nguy hiểm đến từ môi trường xung quanh. Lúc này, những cái mới luôn đi kèm với sự nguy hiểm, và để bảo đảm sự sinh tồn của mình, cơ thể chúng ta sinh ra 1 cơ chế ngăn cản bản thân tìm hiểu và khám phá những cái mới, và điều này có vẻ như đã có hiệu quả trong suốt hàng ngàn năm qua.
Tuy nhiên, theo thời gian, mọi thứ đã thay đổi, ngày nay, con người chúng ta đã làm chủ được thiên nhiên, thiên nhiên bây giờ đã không còn đủ sức để gây nguy hiểm cho chúng ta như cái cách mà nó đã làm với tổ tiên của chúng ta nữa. Nếu muốn khám phá 1 điều gì đó, chúng ta không cần phải đem cả tính mạng của mình ra để liều lĩnh như cái cách mà tổ tiên của mình đã làm, nhưng không vì thế mà cái sản phẩm di chuyền “sợ thay đổi” kia sẽ tự mất đi, vì 1 sản phẩm của quá trình tiến hóa hàng ngàn năm thì có lẽ cũng sẽ cần bằng ấy thời gian để tự nó biến mấy, và không ai trong chúng ta sống đủ lâu để có thể chờ được việc này.
Thế kỉ 21 cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ đã tạo ra những nỗi sợ mới, 1 trong số chúng là nỗi sợ của sự tụt hậu. Mỗi chúng ta đang tham gia vào 1 cuộc đua, mà kẻ chậm chân, không theo kịp với bước tiến của cuộc sống thì sẽ bị nó đào thải, và việc này thì sẽ không dễ chịu chút nào đâu. Để phát triển, chúng ta cần phải thay đổi. Chúng ta biết thay đổi là cần thiết, tâm trí, đầu óc của chúng ta đều hiểu điều đó, thế nhưng đứng trước những sự thay đổi, tại sao chúng ta vẫn cảm thấy sợ, vì sao ta không thể loại bỏ được “nỗi sợ thay đổi” này.
Lý do cho việc này là bởi cái “sản phẩm di chuyền” kia nó đã thấm sâu vào từng tế bào của chúng ta. Cả tôi và bạn, chúng ta đều không được tạo hóa ban cho khả năng có thể điều khiển được từng tế bào trong cơ thể mình, việc đó nằm ngoài khả năng của bộ não con người. Nhưng như vậy không phải là chấm hết, tuy chúng ta không thể loại bỏ được việc “sợ thay đổi”, nhưng chúng ta có thể chọn cách để đối mặt với nó.
Trong cuộc sống, tôi đã đứng trước nhiều sự thay đổi quan trọng của cuộc đời mình, và đứng trước những thay đổi đó, tôi luôn cảm thấy sợ. Dưới đây là cách mà tôi đã vượt qua được việc “sợ thay đổi”, và tôi hi vọng rằng chúng cũng sẽ có hiểu quả đối với bạn.

Bước 1: Trả lời câu hỏi “Vì sao bạn muốn thay đổi?”

Vì sao chúng ta muốn thay đổi?
“Cuộc sống hiện tại của tôi thật chán, tôi chỉ biết đi làm rồi về nhà, chơi game, ngủ, rồi sáng hôm sau lại đi làm. Cái thời khóa biểu “chết tiệt” đó cứ lặp đi lặp lại từ năm này qua năm khác. Tôi thấy mình như đứa tự kỉ vậy.”

“Tôi ghét việc phải ngồi yên 1 chỗ, tôi thích được đi du lịch khắp nơi, được khám phá những điều mới.”

“Tôi không thích ngành Y, tôi thấy mình phù hợp với ngành Kinh tế hơn, nhưng tôi chọn ngành Y là do ý kiến của gia đình “

“Tôi không thích công ty hiện tại của mình, ở đây tôi không có cơ hội, ông sếp của tôi không thích tôi…”
…..
Bạn có thấy được hình ảnh của mình trong những câu chuyện trên không?
Chúng ta muốn thay đổi bởi vì chúng ta không hài lòng với cuộc sống hiện tại. Chúng ta chán ghét nó. Cuộc sống như vậy khiến bạn có cảm giác như mình đang ở tù vậy. Vậy thử tưởng tượng xem nếu bạn phải tiếp tục sống với nó thêm 20, 30 năm nữa thì sẽ như thế nào? Liệu bạn có muốn tiếp tục “ở tù” như vậy trong 20 hay 30 năm nữa không?
Nếu câu trả lời là KHÔNG, thì cả bạn và tôi đều hiểu rằng sự thay đổi là cần thiết.

Bước 2: Chạy trốn không phải là cách giải quyết cho vấn đề

Tôi biết là mình không thích cuộc sống hiện tại, tôi muốn thay đổi, nhưng sao tôi vẫn cảm thấy sợ, liệu có cách nào khác không?
Đáng tiếc câu trả lời là KHÔNG. Nếu bạn từ chối đối mặt với nỗi sợ, có thể bạn sẽ cảm thấy thoải mái trong chốc lát, nhưng vấn đề của bạn vẫn còn đó và vẫn sẽ tiếp tục đeo bám bạn. Tôi gọi việc này là “sự thoải mái độc hại” vì chúng sẽ hủy hoại cuộc sống của bạn, giống như cái cách chúng ta lạm dụng chất kích thích để giúp mình quên đi vấn đề của cuộc sống.
Cảm giác thoải mái này đó sẽ đánh lừa chúng ta, chúng làm ta nghĩ rằng mình vẫn ổn. Thế nhưng cảm giác đó sẽ sớm chấm dứt, và rồi vấn đề của chúng ta lại xuất hiện, và ta lại phải tiếp tục trốn tránh nó, để rồi chúng ta sẽ bị kẹt mãi trong cái vòng lặp chết tiệt “gặp khó khăn -> trốn tránh -> lại gặp khó khăn -> lại trốn tránh …”
Cách tốt nhất để giải quyết vấn đề, là phải đối mặt với vấn đề.

Bước 3: Lên kế hoạch cho điều tồi tệ nhất

Bộ não con người sợ cái mà nó không biết, và điều này 1 lần nữa lại chính là “sản phẩm di chuyền” mà chúng ta được nhận từ tổ tiên mình. Nếu muốn vượt qua nó, chúng ta cần phải đối mặt với nó.
Hãy tự tưởng tượng xem điều gì tồi tệ nhất có thể xảy ra và lên phương án đối phó cho những tình huống đó. Ở lần chuyển việc mới đây của mình, tôi đã tự đặt cho mình các câu hỏi sau:
1. Nếu mình không phù hợp với môi trường mới thì sao?
-> Vậy thì lại tiếp tục tìm một công việc khác phù hợp hơn.
2. Vậy trong thời gian tìm việc, mình có tiền để trang trải không?
-> Có thể dùng tiền tiết kiệm để trang trải cuộc sống, nếu hết tiền thì có thể mượn gia đình, bạn bè.
3. Nếu công việc mới quá khó, mình không làm được thì sao?
-> Cứ cố gắng hết khả năng, nếu không biết thì có thể nhờ sếp và đồng nghiệp giúp. Ngoài ra, có thể học trên Internet.
4. Nếu mình không làm tốt, bị sếp phê bình thì sao?
-> Thì việc đó cũng bình thường, cố gắng rút kinh nghiệm để làm tốt hơn. Nếu không biết thì cứ yêu cầu giúp đỡ.
5. Công việc sắp tới đòi hỏi phải giỏi tiếng Nhật, mà mình thì không tự tin lắm
-> Vậy tranh thủ học từ bây giờ, ít ra thì đến lúc đó cũng có tiến bộ hơn bây giờ.

….
Bằng việc lên kế hoạch, chúng ta đã có sự chuẩn bị trước cho những tình huống có thể xảy ra. Việc này giúp chúng ta chủ động được trong mọi tình huống, thông qua đó mà cảm giác lo lắng, sợ hãi cũng bớt đi.

Bước 4: Đi đến phòng gym

Các hoạt động về thể chất là 1 trong những cách tốt nhất để xả stress cũng như là thử thách bản thân.
Việc thử thách và vượt qua giới hạn của bản thân có tác dụng tâm lý giúp bạn cảm thấy mạnh mẽ và tự tin hơn.
Khi tôi nâng được khối lượng tạ năng 120 kg, hoặc khi chạy bộ với tốc độ 10km/h, tôi cảm thấy cơ thể mình tràn đầy năng lượng, và thấy rằng mình hoàn toàn có đủ khả năng để xử lý mọi vấn đề.
Tôi thích đến phòng gym vì ở đây cho tôi được cảm giác “vượt ngưỡng“. Đó là việc chúng ta liên tục đặt ra cho mình những giới hạn mới, và không ngừng chinh phục nó.
Nếu bạn không thích gym, thì không cần đến phòng gym như tôi, cứ chọn cho mình 1 hoạt động mà mình yêu thích, tự đặt ra cho mình thử thách và chiến thắng nó.
Sau mỗi lần chiến thắng, tự trong đầu của bạn sẽ có suy nghĩ rằng đến cả thử thách này mà tôi còn vượt qua được, thì còn có việc gì mà tôi không làm được nữa chứ.

Bước 5: Tận hưởng sự lo lắng

Bạn đã từng xem bộ phim hoạt hình Inside Out của Disney chưa? Về phần mình thì đây là 1 trong những bộ phim mà tôi thích nhất. Thông qua bộ phim, tôi học được rằng, không có cảm xúc tốt, và cũng không có cảm xúc xấu, mọi cảm xúc đều có ý nghĩa của nó. Chúng ta lo lắng về 1 điều gì đó tức là chúng ta thực sự quan tâm đến nó, và chúng thực sự có quan trọng với chúng ta. Liệu bạn có lo lắng khi thay đổi từ việc ăn KFC mà chuyển sang ăn Pizza không? Hay việc chuyển từ uống coffee sang uống trà sữa có làm bạn sợ không? Chắc là không nhỉ?
Lo lắng giúp chúng ta chuẩn bị tốt hơn cho những điều sắp tới. Có 1 câu nói rằng “Lo lắng là huy chương của thành công“, cho nên bạn hãy làm quen và tận hưởng nó nhé. Mọi việc cuối cùng rồi sẽ ổn thôi

Trên đây là những kinh nghiệm của bản thân tôi về những cách để giúp chúng ta đối mặt và chiến thắng việc sợ thay đổi. Vì là suy nghĩ và trải nghiệm chủ quan, nên việc đúng với người này và không đúng với người khác là chuyện không thể tránh khỏi. Hi vọng rằng chúng sẽ giúp ích được cho bạn.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.